🝧 Meropisᚒcreaties

Het scheppende karakter van de taal is niets nieuws. De pragmatiek, een tak van de taalkunde, leert bijvoorbeeld dat bepaalde taalhandelingen de werkelijkheid beïnvloeden. Voorbeelden zijn ‘Ik verklaar u man en vrouw’, ‘U staat onder arrest’ en ‘Ik beloof dat […]’. Dit geldt ook voor afzonderlijke woorden, zoals democratie , kerstman en God . Een talig begrip uitvinden, beïnvloedt de menselijke werkelijkheid. Ik vraag me af of de negatieve zijde van dit alles ook opgaat. Geen taal is volmaakt, en met woorden valt nooit alles waterdicht en glashelder te omschrijven. Betekent dit dat we hierdoor veel potentiële begrippen en inzichten mislopen? Dat zullen we nooit weten, ondanks verschillende pogingen in de geschiedenis om een perfecte taal te ontwerpen. Het denken, taal en zelfbewustzijn hangen nauw samen. Het geheugen is een belangrijk onderdeel van cognitie, en dat geheugen bestaat onder andere uit het episodische geheugen, waarvan de ontwikkeling samenhangt met serieel-orde...

De Griekse filosoof Plotinus (204 – 270) was een innovator in de Romeinse keizertijd. In de 3 e eeuw was hij namelijk verantwoordelijk voor de vorming van de laatste grote filosofische school in de klassieke oudheid: het neoplatonisme. Hij werd geboren in het hellenistische Egypte en was actief in Alexandrië, de multiculturele smeltkroes en intellectuele hotspot bij uitstek in de hellenistische wereld. Zijn exegetische gewroet in met name de metafysische dialogen van Plato, aangevuld met aristotelische filosofie en een stoïcijns garnituur, leidde tot een filosofie waarbij de nadruk lag op een in detail uitgewerkte metafysische werkelijkheid en het vinden van afstemming met het goddelijke door filosofische bezinning. Dit zou moeten resulteren in een mystieke ervaring. In de uiteenzetting van Plotinus’ filosofie, opgetekend in de Enneaden , hebben onderzoekers overeenkomsten gezien met het boeddhisme uit India. Duidelijk bewijs voor kruisbestuiving ontbreekt niettemin. [1] P...

In zijn gedicht De reis (in Les fleurs du mal , CLIII) geeft Charles Baudelaire aan dat de enige echte reiziger diegene is, die alleen maar gaat om weg te gaan, met een hart als een ballon die luchtig weg zweeft. Maar dan komt een nieuw stuk, waar Baudelaire schrijft: ‘Vreemd lot waardoor ons reisdoel zelf aan ’t dwalen slaat, Of nergens is, een plaats die wij niet kunnen weten! Waardoor de Mens, hoewel de Hoop hem nooit verlaat, Om rust te vinden steeds op zoek blijft, als bezeten! De mens blijft maar varen, op zoek naar Utopia of El Dorado, verliefd op gedroomde landen. Die dromen zijn de ‘bacchanalen’ van de Verbeelding. De echte rust, het geluk en de voldoening blijven voorbij de horizon liggen. Die onrust komt, als we schrijvers mogen geloven, door een soort verlangen naar dat wat niet is: bijvoorbeeld rijkdom, vrijheid en schoonheid. Juist dit gegeven spoort aan tot handelen: er moet iets gedaan en dus veranderd en bereikt worden. Blaise Pascal stelt bijvoo...

Op 7 september is het artikel Corpus Hermeticum op Wikipedia opgenomen in de Etalage. Met dank aan collega's daar voor feedback. Het Corpus Hermeticum ('hermetische corpus '; ook bekend onder de titels Pimander en Poimandres ) is een verzameling van zeventien esoterische traktaten in het Grieks uit het Egypte van de 2e en 3e eeuw . Deze verzameling werd toegeschreven aan de legendarische Hermes Trismegistus . In de traktaten wordt zogenaamd oude wijsheid geopenbaard door een god , Hermes en zijn volgelingen. Die wijsheid is een mengeling van religieuze en filosofische denkbeelden en moet leiden tot het verkrijgen van gnosis (intuïtieve, goddelijke kennis) en verlossing . De traktaten van het Corpus zijn onafhankelijk van elkaar geschreven door verschillende auteurs en bevatten daardoor verschillen in visie en stijl . Vaak zijn de teksten dialogen waarin een leermeester oeroude, geheime kennis met een ingewijde deelt, zodat die zich ontworstelt a...