Je hebt woorden, en je hebt woorden. Soms zegt een woord meer dan duizend woorden. Neem nu de puntige metafoor aan het begin van De elementen van Harry Mulisch (1988). Hij schrijft: 'Ambtenaren zijn eeuwig: een ambtenaar van nu verschilt in niets van een ambtenaar in Knossós, vierduizend jaar geleden. Of stuit het je tegen de borst, zo'n verstofte droogbloem te zijn in het boeket van de macht?' Zo'n verstofte droogbloem zou in een nationaal epos van vijfhonderd pagina's bijvoorbeeld het volgende kunnen schrijven: 'Melquíades vond de dood maar niets en keerde verarmd en verstoten terug naar de levenden.' Die karigheid is echter niet besteed aan Gabriel García Márquez. In zijn Honderd jaar eenzaamheid (1967), het monument van het magisch realisme, spint hij de propositie uit tot deze poëtische passage: 'Hij [Melquíades] was inderdaad dood geweest, maar was teruggekeerd omdat hij de eenzaamheid niet kon verdragen. Verstoten door zijn st...
Johannes Stobaeus (vijfde eeuw) citeert in zijn Anthologie een passage (1.10.5) uit Over het wezen van de wereld dat wordt toegeschreven aan Linus. Linus is een obscuur figuur die banden heeft met Orfeus en de cultus daaromheen. De passage is een pregnant stukje tekst waarin invloeden te zien zijn van Heraclitus (bijv. regel 1), het pythagorisme (bijv. regel 3), het neoplatonisme (bijv. regel 2) en stoïcisme (bijv. regel 5-8). 1 So through discord all things are steered through all. From the whole are all things, all things form a whole, all things are one, each part of all, all in one; for from a single whole all these things came, 5 and from them in due time will one return, that's ever one and many ... Often the same will be again, no end will limit them, ever limited ... For so und...
Natuurkundig gezien mag tijd dan relatief heten, maar astronomen tellen wel dagen, maanden (wat dezelfde oorsprong heeft als maan ) en jaren. Waarom ook niet? Wat is echter een jaar, als men het heeft over de langzame vorming van de eerste lichamen in de protoplanetaire schijf die het vroege zonnestelsel ooit geweest is? Er is nog geen volgroeide planeet die in 365 en 1/4 dag rondom een volgroeide zon draait. Op zich niet van belang, maar laten we ons eens een ander zonnestelsel voorstellen. Een waarin een levensvatbare planeet dichter bij de zon staat en onder invloed van diens zwaartekracht sneller daaromheen draait. Voor denkende wezens op die rotsklomp zou een jaar een kortere periode betekenen dan voor ons. Wat zouden daar de gevolgen van zijn op hun denken? Die vraag kunnen we ook aan katten en honden stellen, met hun kortere levensverwachting, maar om oeverloze discussies over zelfbewustzijn te vermijden, houden we het hier bij zelfbewuste 'groene mannetje...
Reacties
Een reactie posten